Waarom je kleding moet kloppen met wie je bent — imago, identiteit en de eerste indruk

Stel je een beroemde rapper voor. Petje op, gouden ketting, slippers met witte sportsokken. Hij loopt een hotellobby in en iedereen kijkt.

Het kan werken omdat mensen hem kennen en het past bij zijn uitstraling.

Kom jij precies zo op een verjaardag in Amersfoort, dan kijkt iedereen misschien ook. Alleen niet noodzakelijk om dezelfde reden.

Je imago is de indruk die je naar buiten brengt: je kleding, je houding, je uitstraling. Mensen gebruiken dat als informatie over wie je bent.

Maar een outfit werkt niet los van de man die erin staat.

Waarom hetzelfde shirt bij de een anders overkomt

Onderzoekers keken naar mensen die afwijken van kledingnormen, zoals iemand die in sportkleding een luxe winkel binnenloopt of rode sneakers draagt op een zakelijke bijeenkomst.

Onder bepaalde omstandigheden schreven toeschouwers zulke mensen juist meer status en competentie toe. Het kon overkomen alsof ze bewust hun eigen keuzes maakten en zich niet aan de norm hoefden te houden.

Maar het effect was niet universeel. Als de afwijking onbedoeld leek, verdween het voordeel.

Het verschil zit dus niet alleen in de rode sneakers. Het zit ook in wat mensen denken dat die sneakers betekenen.

Een bewuste keuze kan zelfstandigheid uitstralen. Een vergeten dresscode vertelt een ander verhaal.

Dit onderzoek gaat over indrukken van status en competentie, niet rechtstreeks over aantrekkingskracht. Het laat wel zien waarom kleding meer communiceert dan alleen kleur en stof.

Het pak dat jou draagt in plaats van andersom

Het gaat ook de andere kant op mis.

Een man koopt een strak pak, dure schoenen en een mooi horloge. Op papier klopt alles. Maar hij staat er ongemakkelijk in, trekt voortdurend aan zijn mouwen en lijkt vooral bang dat iemand naar hem kijkt.

Dan voelt de outfit niet als een verlengstuk van hem, maar als iets wat hij moet volhouden.

Dat betekent niet dat een pak alleen voor zelfverzekerde mannen is. Nieuwe kleding kan gewoon even wennen zijn. Je hoeft niet eerst een nieuwe persoonlijkheid te ontwikkelen voordat je een colbert mag kopen.

Maar als je jezelf voortdurend ongemakkelijk voelt in wat je draagt, is het de moeite waard om te kijken naar de pasvorm, de gelegenheid en je eigen smaak.

Je kleding moet jou ondersteunen, niet de hoofdrol overnemen.

Een simpele outfit waarin je je prettig voelt, kan beter werken dan een dure combinatie die je de hele avond bezighoudt.

Peacocking: opvallen is nog geen verbinding

In de pickupwereld heet het peacocking, naar de pauw die zijn veren opzet. Je draagt een opvallend item: een bijzondere ring, een hoed of een uitgesproken jas.

Zoiets kan mensen een aanleiding geven om je aan te spreken. Het maakt je zichtbaar.

Maar zichtbaar zijn is niet hetzelfde als aantrekkelijk gevonden worden. En aandacht krijgen is niet hetzelfde als een klik hebben.

Draag je een opvallende hoed omdat je hem echt mooi vindt? Prima.

Draag je hem uitsluitend omdat hij gesprekken moet opleveren, en weet je vervolgens niets te zeggen wanneer iemand ernaar vraagt? Dan heeft de hoed het werk gedaan en moet jij nog beginnen.

Je hoeft geen opvallende accessoires te dragen om interessant te zijn. Kies iets omdat het bij je past, niet omdat je denkt dat het haar brein moet activeren.

Begin bij wie je bent en waar je naartoe gaat

Wie ben je, wat doe je en in welke situaties kom je?

Daar hoort geen verplicht uniform bij. Het zijn wel nuttige vragen als je wilt bepalen wat voor jou werkt.

Een timmerman met een eigen bedrijf, in een goed passende werkbroek en een verzorgd shirt, hoeft er niet uit te zien als een beleggingsadviseur om serieus genomen te worden.

Maar op een bruiloft kan iets anders passend zijn dan in de werkplaats.

Een eigen stijl hebben betekent niet dat je de gelegenheid negeert. Het betekent dat je binnen die gelegenheid iets kiest waarin je jezelf herkent.

Kijk kritisch in de spiegel:

• Past de kleding goed?
• Is ze schoon en heel?
• Past ze bij waar je naartoe gaat?
• Voel je je er prettig in?
• Laat ze zien wat je wilt uitstralen?

Als je geen idee hebt waar je moet beginnen, vraag iemand met smaak om mee te kijken. Een kledingadviseur kan ook helpen.

Je laat je auto toch ook nakijken door iemand die er verstand van heeft. Alleen is “hij maakt een raar geluid” bij een overhemd een ander probleem.

Je uitstraling bestaat uit meer dan kleding

Werk ook aan je houding, je stem en hoe je contact maakt.

Niet door een filmrol na te spelen, maar door gewoontes op te merken. Kijk je mensen aan? Ben je verstaanbaar? Ben je aanwezig in het gesprek of vooral bezig met hoe je overkomt?

Kleding kan je ondersteunen. Ze neemt het gesprek niet van je over.

En je mag ontwikkelen. Je stijl hoeft niet voor altijd vast te staan omdat je tot nu toe vooral hoodies droeg. Iets nieuws proberen is geen verraad aan je identiteit.

Wat je zoekt, is geen kostuum. Het is een buitenkant waarin je jezelf kunt zijn en goed voor de dag komt.

Niet duurder om duurder te zijn. Niet opvallender om aandacht af te dwingen. Wel verzorgd, passend en geloofwaardig.

Wil je hier verder mee aan de slag? Begin met de gratis training.

Start de gratis training

Bronnen en verdieping

• Bellezza, S., Gino, F., & Keinan, A. (2014). The red sneakers effect: Inferring status and competence from signals of nonconformity. Journal of Consumer Research, 41(1), 35–54.