Waarom een man die alles goed doet niet gekozen wordt
Dit is mijn mening en ervaring uit 17+ jaar trainen en coachen. De bronnen, en wat ze niet bewijzen, staan onderaan.
Je kent het verhaal. De sukkelige, aardige jongen die er uiteindelijk met het meisje vandoor gaat, terwijl zij een relatie had met de arrogante sportheld. Vriendelijk blijven, geduld hebben, en aan het eind word je beloond.
Veel mannen nemen dat script mee de echte wereld in. Ze doen alles goed: ze zijn attent, betrouwbaar, hulpvaardig. En dan gebeurt er niets. Niet omdat ze iets verkeerd doen, maar omdat ze een verkeerde verwachting hebben van wat goed gedrag oplevert.
Waarom werkt dat script wel in een film? Omdat de kijker de innerlijke wereld van de hoofdpersoon ziet: zijn loyaliteit, zijn geduld, zijn goede bedoelingen. In het echt ziet zij alleen wat je doet, en niet hoe lang je er al op wacht of wat je ervoor terug hoopt. Wat in een film als karakter wordt getoond, blijft in het echt vaak onzichtbaar.
Eerst wat níet klopt
Het makkelijke antwoord is: “vrouwen houden niet van aardige mannen.” Dat is niet wat het onderzoek laat zien, en als je dat gelooft, ga je de verkeerde kant op.
In een reeks van drie studies met samen 348 deelnemers werden prosociale mannen in de eerste studie hoger beoordeeld op fysieke en seksuele aantrekkelijkheid, op sociale wenselijkheid en als date, volgens de samenvatting van Jensen-Campbell, Graziano en West (1995). Dominantie alleen deed niets voor de aantrekking. In de latere studies hing de aantrekking af van het samenspel van beide eigenschappen.
Ook in het overzicht van David Buss staan vriendelijkheid, betrouwbaarheid en emotionele stabiliteit bovenaan de eisen die vrouwen stellen aan een langetermijnpartner. En in experimenten met vrouwelijke studenten werd de vriendelijke deelnemer het vaakst gekozen, zo vat PsyPost het onderzoek van Urbaniak en Kilmann (2003) samen. Let wel: dat ging om hypothetische situaties met jonge vrouwelijke studenten, geen echte dates.
Vriendelijkheid is dus geen probleem. Het is een voorwaarde. En precies dat is het punt: een voorwaarde is geen onderscheidend vermogen. Wat vrouwen verder meewegen, lees je in Waar letten vrouwen op bij een man.
Waar het wél misgaat
Zo zien wij het bij Mancademy, en dit is de kern:
Goed gedrag wordt gewaardeerd maar levert geen aantrekking op: een vrouw heeft andere informatie nodig om te bepalen of een man een goede optie is voor een nachtje seks of voor een langere connectie. Goed gedrag maakt mannen onzichtbaar in een zee van mannen die allemaal vinden dat ze goed zijn, en vanuit behoeftigheid is het eerder afstotend, omdat vrouwen haast instinctief weten dat een man iets van ze wil wanneer hij aardig doet met een behoeftige ondertoon.
Dat is een standpunt uit onze praktijk, geen uitkomst van één studie. Wat ervan ondersteund wordt en wat niet, loopt verschillend. Daarom nemen we de delen één voor één door.
“Een vrouw heeft andere informatie nodig.” Dat klopt in elk geval in de zin dat verschillende contexten verschillende signalen zwaarder laten wegen. Buss beschrijft dat vrouwen die op de korte termijn zoeken, een voorkeur hebben voor mannen die als aantrekkelijk gelden, terwijl ze voor de lange termijn ambitie, status en inkomenspotentieel zwaarder laten wegen. In het onderzoek van Urbaniak en Kilmann woog bij een losse seksuele ontmoeting aantrekkelijkheid zwaarder dan vriendelijkheid. Hun vervolgstudie uit 2006 onder 191 mannelijke studenten vond dat een lagere agreeableness meer vrijblijvende, losse seksuele relaties voorspelde. Dat wijst erop dat alleen aardig zijn in minder situaties voldoende is. Let wel: dit is een verband in zelfgerapporteerde gegevens, geen directe meting van dat bereik.
Het onderzoek zegt trouwens ook iets over wat vrouwen over de hele wereld zoeken. In 37 steekproeven in 33 landen met samen ruim tienduizend deelnemers hechtten vrouwen meer waarde aan aanwijzingen voor verdienvermogen en ambitie dan mannen. Dat zijn vragenlijsten over uitgesproken voorkeuren, geen meting van wie vrouwen in een echte date kiezen. Vriendelijkheid is hier dus één van de signalen, niet het enige.
“Onzichtbaar in een zee van aardige mannen.” Dit is een redenering, geen meting. Wat we wel weten: vriendelijkheid wordt breed gewaardeerd en dus door bijna iedereen aangeboden. Wat iedereen aanbiedt, onderscheidt niet.
De factuur achter het gedrag
Het tweede deel van het standpunt gaat over motief. Vriendelijkheid die een rekening achter zich aan sleept, is iets anders dan vriendelijkheid zelf.
Hoe dat er in het dagelijks leven uitziet, lees je in Waarom behoeftig overkomen aantrekking doodt. Hier is er onderzoek dat in de richting wijst. In twee experimenten van McIntyre, Peebles en Mattingly (2024) werd een hypothetisch persoon die een hoge behoefte aan verbondenheid uitsprak, als sociaal wanhopiger en minder aantrekkelijk beoordeeld dan een persoon met een gematigde behoefte. De wanhoop verklaarde voor een deel waarom de hoge behoefte minder aantrekkelijk overkwam.
Er zit een nuance in die belangrijk is: ook de persoon die géén behoefte uitsprak, werd lager beoordeeld dan de gematigde. De les is dus niet “doe alsof je niemand nodig hebt.” Dat levert evenmin iets op.
En dan het deel dat we eerlijk moeten benoemen: dat vrouwen “haast instinctief” aanvoelen dat een man iets terug wil, is onze ervaring uit coaching. De studies die wij vonden, testen dat niet. Het onderzoek laat zien dat uitgesproken behoeftigheid als wanhoop wordt gelezen, niet dat vrouwen elk aardig gebaar op verborgen bedoelingen scannen.
Wat je ermee doet
Eén situatie, één inzicht, één stap.
De situatie. Je doet iets aardigs voor iemand die je aantrekkelijk vindt: een berichtje, een gunst, een compliment, tijd.
Het inzicht. Stel jezelf vóór je het doet één vraag: zou ik dit ook doen als ik er niets voor terugkrijg, geen antwoord, geen waardering, geen kans? Als het antwoord nee is, is het geen vriendelijkheid maar een ruil. En dan is er een verwachting die zij niet heeft afgesproken.
De stap. Een week lang doe je alleen nog aardige dingen waarop het antwoord ja is. De rest laat je. Dat voelt in het begin als minder doen, en dat is ook zo. Let op wat er verandert in hoe je je voelt, en in hoe er op je gereageerd wordt.
En zeg wat je wilt. Niet drie weken aardig doen en hopen dat ze het doorheeft, maar bijvoorbeeld: “Ik vind je leuk. Zin om zaterdag koffie te drinken?” Eén zin. Ze kan ja zeggen of nee, en jij weet waar je aan toe bent.
Daarnaast: maak zichtbaar waar je mee bezig bent en waar je naartoe wilt. Ambitie en richting zijn volgens het onderzoek wat vrouwen op de lange termijn zwaar laten meewegen. Dat is geen pose: het is informatie die ze nodig heeft. Hoe passie daarin meespeelt, staat in Waarom vrouwen vallen op een man met passie. In onze ervaring geeft een man die alles goed doet die informatie vaak niet, omdat hij zich richt op wat de ander wil, niet op wat hij zelf wil.
Veelgestelde vragen
Waarom kiezen vrouwen niet voor de aardige man?
Omdat aardig een voorwaarde is en geen reden om te kiezen. Aardig wordt door bijna iedereen aangeboden, dus het onderscheidt je niet. Dat is ons standpunt uit de praktijk; het onderzoek laat vooral zien dat vriendelijkheid wél gewaardeerd wordt.
Houden vrouwen dan niet van aardige mannen?
Wel. In studies werden aardige mannen juist hoger beoordeeld, al ging het vaak om hypothetische situaties met studenten en niet om echte dates. Aardig is de ingang. In onze ervaring telt daarna wat je verder laat zien.
Is het erg als je iets terug wilt voor je aardigheid?
Nee, maar wees er eerlijk over. Doe je iets alleen om iets terug te krijgen, dan is het geen vriendelijkheid maar een ruil. Test: zou je het ook doen als je er niets voor terugkreeg?
Wat kan ik morgen anders doen?
Doe een week alleen nog aardige dingen waarop je zonder voorwaarden ja zegt. En zeg wat je wilt. Bijvoorbeeld: “Ik vind je leuk. Zin om zaterdag koffie te drinken?” Dat is eerlijker dan drie weken aardig doen en hopen dat ze het doorheeft.
Wil je verder met dit inzicht? Begin met de gratis training.
Bronnen en verdieping
Een deel van deze studies is geraadpleegd via samenvattingen, niet via de volledige artikelen. Veel onderzoek gebruikt studenten en hypothetische situaties en laat daarom niet zien wat er in echte dates gebeurt.
- Buss, D. M. (1989). Sex differences in human mate preferences: Evolutionary hypotheses tested in 37 cultures. Behavioral and Brain Sciences, 12(1), 1–14. Cambridge Core
- Buss, D. M. Human mate choice (encyclopedie-overzicht). Buss Lab, University of Texas
- Jensen-Campbell, L. A., Graziano, W. G., & West, S. G. (1995). Dominance, prosocial orientation, and female preferences: Do nice guys really finish last? Journal of Personality and Social Psychology, 68(3). DOI (hier gelezen via een samenvatting: overzicht)
- Urbaniak, G. C., & Kilmann, P. R. (2003). Physical attractiveness and the “nice guy paradox”: Do nice guys really finish last? Sex Roles, 49, 413–426. DOI. Hier gelezen via een samenvatting: PsyPost
- Urbaniak, G. C., & Kilmann, P. R. (2006). Niceness and dating success: A further test of the nice guy stereotype. Sex Roles, 55, 209–224. DOI
- McIntyre, K. P., Peebles, M. M., & Mattingly, B. A. (2024). “I Need to Belong”: Examining a negative halo effect for expressions of the need to belong. Interpersona, 18(2), 201–215. DOAJ